ทำไมคนที่เสพติดการศัลยกรรมทำเท่าไหร่ก็ไม่พอใจถึงถูกจัดว่ามีปัญหาภาพลักษณ์หรือเป็นโรคจิตเวชชนิดหนึ่ง
สาเหตุที่คนที่เสพติดการศัลยกรรมทำเท่าไหร่ก็ไม่พอใจ และถูกจัดให้เข้าข่ายมีปัญหาภาพลักษณ์ หรือเป็นหนึ่งในโรคจิตเวช มักเกี่ยวข้องกับภาวะที่เรียกว่า Body Dysmorphic Disorder (BDD) หรือ “โรคย้ำคิดย้ำทำเกี่ยวกับรูปร่างหน้าตา” ค่ะ ภาวะนี้ทำให้บุคคลมีความหมกมุ่นกับข้อบกพร่องที่ตนเองเห็น (แม้ข้อบกพร่องนั้นจะเล็กน้อยหรือไม่มีจริง) และยิ่งศัลยกรรมก็ยิ่งไม่รู้สึกพอใจ เพราะสมองยังโฟกัสไปที่จุดที่คิดว่าผิดปกติค่ะ
ปัจจัยที่เกี่ยวข้อง ได้แก่
- ปัญหาภาพลักษณ์ในตนเอง (Low self-esteem): มักเกิดจากประสบการณ์ในอดีต เช่น ถูกวิจารณ์รูปร่างหน้าตา หรือมีการเปรียบเทียบกับผู้อื่นบ่อยๆ
- อิทธิพลจากสังคมและสื่อ: รูปแบบความงามในสื่อและโซเชียลมีเดีย กระตุ้นให้เปรียบเทียบและอยากทำให้ตนเองตามมาตรฐานเหล่านั้น
- โรคจิตเวชบางประเภท: เช่น โรคย้ำคิดย้ำทำ (OCD) หรือภาวะซึมเศร้า ซึ่งสามารถเชื่อมโยงกับการหมกมุ่นในรูปลักษณ์จนส่งผลต่อการตัดสินใจทำศัลยกรรมซ้ำๆ
- ความพึงพอใจที่ไม่เคยถึงจุดสูงสุด: หลังทำศัลยกรรม ความคาดหวังสูงเกินจริง ส่งผลให้แม้ผลลัพธ์ดี ก็ยังรู้สึกว่าไม่พอ ต้องหาจุดใหม่ที่จะปรับ
โดยทั่วไปการจัดให้อยู่ในกลุ่มโรคจิตเวชหรือปัญหาภาพลักษณ์ จะขึ้นอยู่กับการประเมินของแพทย์หรือจิตแพทย์ค่ะ เพราะการทำศัลยกรรมหลายครั้งโดยไม่มีความพึงพอใจ อาจสะท้อนว่ารากปัญหาไม่ใช่รูปร่าง แต่เป็นความคิดและความรู้สึกภายใน ซึ่งการรักษาจำเป็นต้องใช้การบำบัดทางจิตใจควบคู่ ไม่ใช่เพียงการแก้ไขทางกายภาพค่ะ