ยาคุมกำเนิดที่มีฮอร์โมนเอสโตรเจนสูงเพิ่มความเสี่ยงการเกิดลิ่มเลือดอุดตันในสมองผู้หญิงวัยเจริญพันธุ์มากน้อยแค่ไหน
สำหรับผู้หญิงวัยเจริญพันธุ์ การใช้ยาคุมกำเนิดที่มีปริมาณฮอร์โมนเอสโตรเจนสูงจะเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดลิ่มเลือดอุดตัน (ทั้งในหลอดเลือดดำ เช่น ลิ่มเลือดที่ขา และในหลอดเลือดสมอง) มากกว่าการใช้ยาที่มีปริมาณเอสโตรเจนต่ำหรือไม่มีเอสโตรเจนค่ะ โดยความเสี่ยงอาจเพิ่มขึ้นประมาณ 2-4 เท่าเมื่อเทียบกับผู้หญิงที่ไม่ได้ใช้ยาคุม ซึ่งตัวเลขนี้ขึ้นกับชนิดของยาคุม, ปริมาณเอสโตรเจน (ปกติวัดเป็นไมโครกรัมของ ethinylestradiol), และปัจจัยเสี่ยงส่วนบุคคลค่ะ
ปัจจัยที่ทำให้ความเสี่ยงเพิ่มขึ้น ได้แก่
- ปริมาณเอสโตรเจนสูงกว่า 50 ไมโครกรัมในต่อเม็ด
- การสูบบุหรี่ โดยเฉพาะผู้หญิงอายุมากกว่า 35 ปี
- โรคประจำตัว เช่น ความดันสูง, เบาหวาน, ไขมันในเลือดสูง
- ภาวะน้ำหนักเกินหรืออ้วน
- มีประวัติครอบครัวเคยเกิดลิ่มเลือดอุดตัน
- ภาวะเลือดจับตัวง่าย (thrombophilia) ค่ะ
โดยทั่วไป ยาคุมรุ่นใหม่จะลดปริมาณเอสโตรเจนเพื่อให้ความเสี่ยงลดลง แต่แม้ว่าความเสี่ยงโดยรวมสำหรับผู้หญิงที่สุขภาพดีจะยังถือว่าต่ำ (ประมาณ 5–10 ใน 10,000 คนต่อปีสำหรับยาที่มีเอสโตรเจนต่ำ) ความเสี่ยงจะสูงกว่านี้มากในผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยงร่วมค่ะ ดังนั้น ก่อนใช้ยาคุมที่มีฮอร์โมนเอสโตรเจนสูง ควรให้แพทย์ประเมินความเสี่ยงส่วนบุคคล เพื่อเลือกสูตรยาที่เหมาะสมและปลอดภัยที่สุดค่ะ