ทำไมผู้หญิงที่ออกกำลังกายหนักและคุมอาหารจนไขมันในร่างกายต่ำถึงมีภาวะประจำเดือนขาดหายไป
อาการประจำเดือนขาดในผู้หญิงที่ออกกำลังกายหนักและควบคุมอาหารจนไขมันในร่างกายต่ำ มักเกิดจากการเปลี่ยนแปลงของระบบฮอร์โมนที่เกี่ยวข้องกับการสืบพันธุ์และพลังงานค่ะ ภาวะนี้เรียกว่า Functional Hypothalamic Amenorrhea (FHA) ซึ่งเกิดจากความไม่สมดุลของพลังงานในร่างกาย ทำให้สมองส่งสัญญาณลดหรือหยุดการผลิตฮอร์โมนสืบพันธุ์เพื่อประหยัดพลังงาน
สาเหตุหลัก ๆ ได้แก่
- ไขมันในร่างกายต่ำเกินไป: ไขมันเป็นแหล่งผลิตฮอร์โมนเอสโตรเจน หากมีไขมันน้อยเกินไป ฮอร์โมนนี้จะลดลง จนเยื่อบุมดลูกไม่หนาพอสำหรับการมีประจำเดือนค่ะ
- ความเครียดจากร่างกายและจิตใจ: การออกกำลังกายหนักและจำกัดอาหารจัด สามารถเพิ่มฮอร์โมนคอร์ติซอล (ฮอร์โมนความเครียด) ซึ่งยับยั้งการทำงานของฮอร์โมนสืบพันธุ์
- พลังงานไม่เพียงพอ (Low Energy Availability): หากร่างกายใช้พลังงานมากกว่าที่ได้รับต่อเนื่องเป็นเวลานาน สมองจะรับรู้ว่าร่างกายอยู่ในภาวะขาดอาหาร ทำให้ระบบสืบพันธุ์ถูกปรับลดเพื่อป้องกันการตั้งครรภ์ในช่วงที่ร่างกายไม่พร้อมค่ะ
ภาวะนี้แม้จะดูเหมือนเป็นเรื่องเล็ก แต่มีผลระยะยาว เช่น กระดูกพรุนเพราะขาดเอสโตรเจน ความเสี่ยงบาดเจ็บจากการออกกำลังกายที่มากขึ้น และปัญหาด้านการตั้งครรภ์ในอนาคตค่ะ การแก้ไขมักต้องปรับสมดุลพลังงานโดยเพิ่มปริมาณอาหาร โดยเฉพาะโปรตีนและไขมันที่ดี ลดความหนักในการฝึกชั่วคราว และดูแลสุขภาพจิตเพื่อลดความเครียดค่ะ
ถ้าต้องการ ฉันสามารถแนะนำ “เกณฑ์ไขมันในร่างกายขั้นต่ำ” เพื่อการทำงานของรอบเดือนปกติ พร้อมแนวทางการฟื้นฟูสมดุลฮอร์โมนให้ค่ะ คุณอยากให้ฉันจัดให้อ่านต่อไหมคะ?