มีหินปูนที่ลิ้น (ฝ้าขาว) หายได้ไหม หรือเป็นเชื้อรา ต้องกินยากินหรือทายาไหมคับ
ฝ้าขาวที่ลิ้น “ไม่ใช่หินปูน” โดยตรงนะครับ เพราะหินปูนมักเกาะที่ฟันมากกว่า ส่วนที่ลิ้นมักเป็น “คราบฝ้า” จากแบคทีเรีย เศษอาหาร เซลล์ผิวที่ตายแล้ว หรือบางครั้งอาจเป็นเชื้อราในช่องปากได้ครับ ซึ่งหลายกรณีหายได้เองถ้าดูแลความสะอาดดีขึ้น แต่ต้องแยกสาเหตุให้ถูกก่อนครับ
สาเหตุที่พบบ่อยมีดังนี้ครับ
- ฝ้าลิ้นทั่วไป:
- ลิ้นขาวทั่ว ๆ ไม่มีแผล เจ็บไม่มาก
- มักเกิดจากแปรงลิ้นไม่สะอาด สูบบุหรี่ ดื่มน้ำน้อย นอนดึก กรดไหลย้อน หรือปากแห้ง
- มักดีขึ้นได้ด้วยการแปรงลิ้นเบา ๆ วันละ 1–2 ครั้ง ดื่มน้ำมากขึ้น และบ้วนปากหลังอาหารครับ
- เชื้อราในปาก (Candida):
- ฝ้าขาวคล้ายคราบนม ขูดแล้วอาจแดงหรือเจ็บ
- อาจมีกลิ่นปาก แสบลิ้น หรือเจ็บเวลากินของเผ็ด
- พบบ่อยในคนกินยาฆ่าเชื้อ ยาพ่นสเตียรอยด์ เบาหวาน ภูมิคุ้มกันต่ำ หรือพักผ่อนน้อย
- กรณีนี้อาจต้องใช้ยาฆ่าเชื้อรา เช่น ยาทา/ยาบ้วนปาก หรือบางรายใช้ยากินตามดุลยพินิจแพทย์ครับ
- ภาวะอื่น ๆ:
- ลิ้นเป็นฝ้าจากการระคายเคือง
- geographic tongue
- leukoplakia (ฝ้าขาวที่ขูดไม่ออก) โดยเฉพาะคนสูบบุหรี่ ต้องตรวจเพิ่มเติมครับ
ตอนนี้แนะนำให้ลองดูแลก่อนประมาณ 1–2 สัปดาห์ครับ ได้แก่ แปรงลิ้นเบา ๆ ทุกวัน ดื่มน้ำมากขึ้น ลดบุหรี่ แอลกอฮอล์ และของหวาน ถ้าฝ้าขาว “ขูดไม่ออก”, มีแผล เจ็บ แสบ มีก้อน โตขึ้น หรือเป็นนานเกิน 2 สัปดาห์ ควรพบหมอฟันหรือแพทย์เพื่อตรวจว่าเป็นเชื้อราหรือไม่ครับ และไม่ควรซื้อยาฆ่าเชื้อรากินเองโดยไม่แน่ใจสาเหตุครับ