เคยโดนคีลอยด์หลังผ่าตัด ต้องทำยังไงให้ไม่เป็นอีกค้าบ
ถ้าเคยมีประวัติคีลอยด์หลังผ่าตัดหรือหลังเกิดแผลมาก่อน ถือว่าเป็น “กลุ่มเสี่ยง” ที่มีโอกาสเกิดซ้ำได้มากกว่าคนทั่วไปค่ะ โดยเฉพาะบริเวณหน้าอก ไหล่ หลัง กราม หรือใบหู การป้องกันตั้งแต่ก่อนผ่าตัดและช่วงแผลกำลังหายจะช่วยลดโอกาสเกิดคีลอยด์ได้มากค่ะ สิ่งสำคัญคือควรแจ้งแพทย์ทุกครั้งก่อนทำหัตถการหรือผ่าตัดว่าเคยเป็นคีลอยด์มาก่อน เพื่อให้ทีมรักษาวางแผนเย็บแผลและดูแลเฉพาะทางค่ะ
วิธีลดโอกาสเกิดคีลอยด์ซ้ำที่ใช้กันบ่อย ได้แก่
- ใช้แผ่นซิลิโคนเจลหรือซิลิโคนแปะแผล หลังแผลปิดดีแล้ว ช่วยลดการนูนและลดการสร้างพังผืดค่ะ
- หลีกเลี่ยงการดึงรั้งแผล เช่น การยืดแขน ออกกำลังกายหนัก หรือขยับบริเวณแผลมากเกินในช่วงแรกค่ะ
- ดูแลแผลให้สะอาด ลดการอักเสบและติดเชื้อ เพราะแผลอักเสบจะกระตุ้นคีลอยด์ได้ค่ะ
- บางกรณีแพทย์อาจแนะนำฉีดสเตียรอยด์รอบแผลตั้งแต่ระยะแรก โดยเฉพาะคนที่เคยเป็นคีลอยด์ชัดเจนค่ะ
- หลีกเลี่ยงการแกะเกา หรือปล่อยให้แผลคันนาน ๆ เพราะการระคายเคืองกระตุ้นให้แผลนูนได้ค่ะ
- ทากันแดดหรือปิดแผลกันแดด เพราะ UV อาจทำให้รอยเข้มและแผลหายผิดปกติค่ะ
ถ้าสังเกตว่าแผลเริ่มนูน คัน แข็ง หรือขยายเกินขอบแผลเดิม ควรรีบพบแพทย์ผิวหนังหรือศัลยแพทย์ตั้งแต่ระยะแรกค่ะ เพราะคีลอยด์ที่รักษาเร็วจะควบคุมได้ง่ายกว่า วิธีรักษาอาจมีทั้งการฉีดยา เลเซอร์ กดทับแผล หรือใช้ซิลิโคนต่อเนื่องค่ะ และถ้ามีแผนผ่าตัดในอนาคต สามารถปรึกษาแพทย์ล่วงหน้าเพื่อวางแผนป้องกันเฉพาะบุคคลได้ค่ะ