กินอาหารเสริมหลายตัวพร้อมกันทุกวัน มีโอกาสที่วิตามินจะเกินจนเป็นอันตรายมั้ยครับ
มีโอกาสค่ะ โดยเฉพาะถ้าทาน “หลายผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนผสมซ้ำกัน” เช่น มัลติวิตามิน + วิตามินแยก + เครื่องดื่มเสริมวิตามิน เพราะอาจทำให้ได้รับเกินความต้องการของร่างกายในแต่ละวันโดยไม่รู้ตัวค่ะ วิตามินแบ่งคร่าว ๆ ได้เป็น 2 กลุ่มคือ
- วิตามินที่ละลายในน้ำ เช่น วิตามิน C และวิตามิน B ส่วนเกินมักถูกขับออกทางปัสสาวะ แต่ถ้าทานสูงมากต่อเนื่องก็ยังมีผลเสียได้ เช่น วิตามิน C มากเกินอาจเพิ่มความเสี่ยงนิ่วในไตค่ะ
- วิตามินที่ละลายในไขมัน เช่น วิตามิน A, D, E, K กลุ่มนี้สะสมในร่างกายได้ จึงเสี่ยง “วิตามินเกิน” มากกว่า เช่น
• วิตามิน A เกิน: ปวดหัว คลื่นไส้ ตับอักเสบ ผมร่วง
• วิตามิน D เกิน: แคลเซียมสูง นิ่ว ไตทำงานผิดปกติ
• วิตามิน E สูงมาก: เพิ่มความเสี่ยงเลือดออกง่าย โดยเฉพาะคนที่กินยาละลายลิ่มเลือดค่ะ
นอกจากวิตามิน ยังต้องระวัง “แร่ธาตุ” ที่อาจเกินได้เช่นกัน เช่น
- ธาตุเหล็กเกิน: คลื่นไส้ ตับเสียหาย โดยเฉพาะในผู้ชายหรือคนที่ไม่ได้ขาดธาตุเหล็กค่ะ
- สังกะสีเกิน: คลื่นไส้ ภูมิคุ้มกันเสียสมดุล และทำให้ขาดทองแดงได้ค่ะ
- ซีลีเนียมเกิน: ผมร่วง เล็บเปราะ ชาปลายมือปลายเท้าค่ะ
ความเสี่ยงจะสูงขึ้นถ้ามีโรคตับ โรคไต ตั้งครรภ์ หรือกินยาประจำบางชนิด เพราะอาหารเสริมบางตัวมีปฏิกิริยากับยาได้ค่ะ
วิธีลดความเสี่ยงคือ
- อ่านฉลากทุกตัวแล้วเช็กสารซ้ำ โดยดูปริมาณรวมต่อวันค่ะ
- ไม่จำเป็นต้องกินหลายตัวพร้อมกันถ้าไม่ได้มีข้อบ่งชี้ชัดเจนค่ะ
- หลีกเลี่ยงการกินเกินค่า “Upper Limit (UL)” ต่อวันเป็นเวลานานค่ะ
- ถ้ากินหลายตัวอยู่แล้ว สามารถส่งรายชื่อและปริมาณของอาหารเสริมที่ทานมาได้ค่ะ เดี๋ยวช่วยดูให้ว่ามีตัวไหนซ้ำหรือเสี่ยงเกินบ้างค่ะ