ทำไมเวลานอนห้องที่มืดสนิทแล้วกลับหลับง่ายกว่าการเปิดไฟสลัวๆ แบบนี้เกี่ยวกับฮอร์โมนการนอนหรือป่าวครับ
ใช่ครับ เรื่องนี้เกี่ยวข้องกับ “ฮอร์โมนการนอน” โดยตรงเลยครับ โดยเฉพาะฮอร์โมนที่ชื่อว่า “เมลาโทนิน (Melatonin)” ซึ่งสมองจะสร้างมากขึ้นเมื่อร่างกายรับรู้ว่าถึงเวลากลางคืนแล้วครับ
- เมื่อห้องมืดสนิท ดวงตาจะส่งสัญญาณไปที่สมองว่า “ถึงเวลานอน” ทำให้ร่างกายเริ่ม:
- หลั่งเมลาโทนินมากขึ้น
- อุณหภูมิร่างกายลดลงเล็กน้อย
- หัวใจและระบบประสาทผ่อนคลาย
- ง่วงและเข้าสู่การหลับได้ง่ายขึ้นครับ
- แต่ถ้ามี “แสงสลัว” แม้จะไม่สว่างมาก สมองบางส่วนยังรับรู้ว่าเป็นช่วงที่ควรตื่นตัวอยู่ โดยเฉพาะแสงสีขาวหรือแสงฟ้า เช่น จากหลอด LED โทรศัพท์ ทีวี หรือไฟหัวเตียงครับ
- แสงพวกนี้สามารถกดการหลั่งเมลาโทนินได้ ทำให้:
- ใช้เวลาหลับนานขึ้น
- หลับไม่ลึก
- ตื่นกลางดึกง่าย
- ตอนเช้ารู้สึกไม่สดชื่นครับ
นอกจากนี้ยังมีเรื่อง “จังหวะนาฬิกาชีวภาพ” หรือ Circadian Rhythm ด้วยครับ ร่างกายมนุษย์วิวัฒนาการให้สัมพันธ์กับแสงธรรมชาติ คือมืด = พักผ่อน สว่าง = ตื่นตัว ดังนั้นคนส่วนใหญ่จึงหลับง่ายกว่าในห้องมืดสนิทครับ แต่ก็มีบางคนที่ชินกับการมีไฟสลัว เช่น ผู้ที่กังวลความมืด หรืออยู่ในเมืองที่มีแสงตลอดเวลา ร่างกายอาจปรับตัวได้ระดับหนึ่งครับ
ถ้าอยากให้คุณภาพการนอนดีขึ้น แนะนำได้ดังนี้ครับ:
- ปิดไฟห้องให้มืดที่สุดเท่าที่สบายใจครับ
- ลดแสงมือถือ/จอก่อนนอนประมาณ 1 ชั่วโมงครับ
- ใช้ไฟโทนอุ่นสีส้มแทนไฟขาวในช่วงก่อนนอนครับ
- ถ้าจำเป็นต้องมีไฟจริงๆ ให้ใช้ไฟสลัวมากๆ และไม่ส่องเข้าตาโดยตรงครับ
- ถ้านอนยากแม้ห้องมืด อาจมีปัจจัยอื่นร่วม เช่น ความเครียด คาเฟอีน เวลานอนที่ไม่สม่ำเสมอ หรือภาวะนอนหลับผิดปกติครับ