นอนละเมอแล้วพูดตลอด เป็นเรื่องน่าอายมาก จะรักษาได้ไหม มีการบำบัดอะไรแนะนำคะ
การนอนละเมอพูด (sleep talking) เป็นภาวะที่พบได้ค่อนข้างบ่อยค่ะ หลายคนพูดเป็นคำสั้น ๆ บางคนพูดเป็นประโยค หรือพูดเหมือนกำลังตอบโต้คนอื่น โดยส่วนใหญ่ไม่อันตรายและเจ้าตัวมักจำไม่ได้หลังตื่นค่ะ อาการนี้สามารถเกิดได้จากหลายปัจจัย เช่น ความเครียด พักผ่อนไม่พอ นอนดึก วิตกกังวล ไข้สูง ดื่มแอลกอฮอล์ หรือมีความผิดปกติของการนอนร่วมด้วย เช่น นอนกัดฟัน นอนกรน ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ หรือฝันรุนแรงค่ะ หากเกิดเป็นครั้งคราวมักไม่จำเป็นต้องรักษา แต่ถ้าเกิดบ่อยจนรบกวนชีวิต รู้สึกอายมาก มีพฤติกรรมรุนแรงร่วมด้วย หรือเริ่มเกิดตอนโต ควรประเมินเพิ่มเติมค่ะ
แนวทางดูแลและการบำบัดที่มักช่วยได้ ได้แก่
- ปรับสุขอนามัยการนอน (sleep hygiene) เช่น นอนและตื่นเวลาเดิม ลดการอดนอน งดมือถือก่อนนอนประมาณ 1 ชั่วโมงค่ะ
- ลดความเครียด เพราะความเครียดเป็นตัวกระตุ้นสำคัญ อาจใช้การบำบัดแบบ CBT (Cognitive Behavioral Therapy) หรือฝึกผ่อนคลาย เช่น หายใจช้า ๆ meditation หรือ progressive muscle relaxation ค่ะ
- หลีกเลี่ยงแอลกอฮอล์ คาเฟอีนช่วงเย็น และยาบางชนิดที่กระตุ้นการนอนละเมอค่ะ
- หากมีอาการนอนกรน ง่วงมากผิดปกติ สะดุ้งบ่อย หรือคนรอบข้างสังเกตว่าหยุดหายใจตอนหลับ อาจต้องตรวจ sleep test เพราะการรักษาปัญหาการนอนพื้นฐานช่วยลดการละเมอได้ค่ะ
- ในบางรายที่อาการรุนแรง แพทย์อาจพิจารณายาช่วยเรื่องการนอนหรือความวิตกกังวล แต่จะใช้เฉพาะบางกรณีค่ะ
สิ่งสำคัญคืออาการนี้ไม่ได้แปลว่ามีปัญหาทางจิตเสมอไป และหลายคนอาการดีขึ้นได้มากเมื่อจัดการเรื่องการนอนและความเครียดค่ะ ถ้ารู้สึกกังวลเรื่องความน่าอาย ลองอธิบายกับคนใกล้ชิดว่าเป็นภาวะทางการนอนที่ควบคุมไม่ได้ จะช่วยลดแรงกดดันทางใจได้มากค่ะ หากต้องการ ฉันสามารถช่วยประเมินเพิ่มเติมได้ว่าอาการของคุณเข้าข่ายที่ควรพบแพทย์เฉพาะทางด้านการนอนหรือยัง โดยดูจากความถี่ ลักษณะการพูด และอาการร่วมอื่น ๆ ค่ะ