ขอสอบถามค่ะ กรณีมีเพศสัมพันธ์ หลั่งใน วันที่ 3 ต.ค. 69 เวลาประมาณ 17.00 น. และได้ทานยาคุมฉุกเฉิน ชนิด 1 เม็ด เวลาประมาณ 18.00 น. และมีเพศสัมพันธ์ หลั่งในอีก เวลาประมาณ 23.00 น. และวันที่ 4 ต.ค. 69 ทางเภสัชร้านขายยา ไม่แนะนำให้ทานยาคุมฉุกเฉินอีก หากไม่ไม่ได้ทานจะเป็นอะไรไมคะ
จากข้อมูลที่แจ้งมา มีเพศสัมพันธ์และหลั่งในครั้งแรกวันที่ 3 ต.ค. เวลา 17.00 น. และทานยาคุมฉุกเฉินชนิด 1 เม็ดประมาณ 18.00 น. ถือว่าเป็นการทานค่อนข้างเร็ว ซึ่งช่วยลดโอกาสตั้งครรภ์ได้ดีกว่าการทานช้าค่ะ หลังจากนั้นมีเพศสัมพันธ์หลั่งในอีกครั้งเวลา 23.00 น. ในคืนเดียวกัน ซึ่งโดยหลักแล้ว “ยาคุมฉุกเฉินที่ทานไปก่อนหน้า” ยังถือว่ามีผลต่อเนื่องอยู่ และโดยทั่วไปไม่จำเป็นต้องทานซ้ำทันทีค่ะ จึงเป็นเหตุผลที่เภสัชกรไม่แนะนำให้ทานเพิ่ม เพราะการทานยาคุมฉุกเฉินซ้ำภายในช่วงเวลาสั้น ๆ ไม่ได้เพิ่มประสิทธิภาพมากนัก แต่อาจเพิ่มผลข้างเคียง เช่น คลื่นไส้ เวียนหัว ปวดท้อง เลือดออกกะปริบกะปรอย หรือประจำเดือนคลาดเคลื่อนได้ค่ะ
อย่างไรก็ตาม ต้องเข้าใจก่อนว่ายาคุมฉุกเฉิน “ไม่สามารถป้องกันการตั้งครรภ์ได้ 100%” โดยเฉพาะหากอยู่ในช่วงใกล้ไข่ตก ความเสี่ยงยังมีได้ แม้จะทานยาแล้วก็ตามค่ะ โดยยาคุมฉุกเฉินชนิด 1 เม็ด (levonorgestrel 1.5 mg) จะมีประสิทธิภาพดีที่สุดเมื่อทานภายใน 24 ชั่วโมงแรก และประสิทธิภาพจะลดลงตามเวลา ซึ่งกรณีของคุณถือว่าทานเร็ว โอกาสป้องกันถือว่าค่อนข้างดีค่ะ แต่ยังควรสังเกตอาการต่อไป เช่น
- ประจำเดือนอาจมาเร็วหรือช้ากว่าปกติได้ประมาณ 1 สัปดาห์ค่ะ
- อาจมีเลือดออกเล็กน้อยหลังทานยาได้ค่ะ
- หากประจำเดือนช้ากว่าเดิมเกิน 7 วัน ควรตรวจการตั้งครรภ์ค่ะ
- สามารถตรวจปัสสาวะได้ประมาณ 14 วันหลังมีเพศสัมพันธ์ครั้งเสี่ยง หรือหลังประจำเดือนขาดค่ะ
หากในอนาคตมีเพศสัมพันธ์ต่อเนื่อง แนะนำพิจารณาวิธีคุมกำเนิดที่มีประสิทธิภาพสม่ำเสมอมากกว่า เช่น ยาคุมรายเดือน ถุงยางอนามัย ยาฉีด หรือฝังคุมกำเนิด เพราะยาคุมฉุกเฉินเหมาะใช้เฉพาะกรณีฉุกเฉินเท่านั้นค่ะ
ณ วันนี้ 5 ต.ค. 69 ก็ยังไม่ต้องทานยาคุมฉุกเฉิน ซ้ำอีกใช่ไมคะ
จากข้อมูลที่แจ้งมา ณ วันที่ 5 ต.ค. 69 หาก “ไม่มีเพศสัมพันธ์เพิ่มเติมหลังเวลา 23.00 น. ของวันที่ 3 ต.ค.” โดยทั่วไปยัง “ไม่จำเป็นต้องทานยาคุมฉุกเฉินซ้ำ” ค่ะ เพราะได้ทานยาคุมฉุกเฉินชนิด 1 เม็ดไปแล้วตั้งแต่ประมาณ 18.00 น. ของวันที่ 3 ต.ค. ซึ่งยังครอบคลุมเหตุการณ์ในช่วงเวลาใกล้เคียงกันได้ระดับหนึ่งค่ะ การทานซ้ำในช่วงเวลาห่างกันไม่มาก มักไม่ได้ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพอย่างมีนัยสำคัญ แต่จะเพิ่มโอกาสเกิดผลข้างเคียงจากฮอร์โมนแทนค่ะ
อย่างไรก็ตาม ยาคุมฉุกเฉินไม่สามารถป้องกันการตั้งครรภ์ได้ 100% ค่ะ โดยเฉพาะหากอยู่ในช่วงใกล้ไข่ตก จึงยังควรติดตามประจำเดือนต่อไปค่ะ หลังทานยาอาจมีอาการ เช่น คลื่นไส้ เจ็บคัดหน้าอก ปวดท้องน้อย หรือมีเลือดออกกะปริบกะปรอยได้ และประจำเดือนอาจมาเร็วหรือช้ากว่าปกติประมาณไม่เกิน 1 สัปดาห์ค่ะ หากประจำเดือนช้ากว่าเดิมเกิน 7 วัน แนะนำตรวจการตั้งครรภ์ค่ะ
แต่ถ้าหลังจากวันที่ 3 ต.ค. ยังมีเพศสัมพันธ์หลั่งในเพิ่มเติมอีก “โดยไม่ได้ป้องกัน” กรณีนั้นอาจต้องประเมินใหม่ว่าควรใช้ยาคุมฉุกเฉินเพิ่มเติมหรือไม่ค่ะ เพราะยาคุมฉุกเฉินไม่ได้มีฤทธิ์คุ้มครองต่อเนื่องหลายวันเหมือนยาคุมรายเดือนค่ะ
หากจะตรวจครรภ์ ต้องตรวจประมาณวันที่เท่าไหร่คะ
จากกรณีมีเพศสัมพันธ์ครั้งเสี่ยงล่าสุดวันที่ 3 ต.ค. 69 หากต้องการตรวจการตั้งครรภ์ แนะนำให้ตรวจได้ “ประมาณวันที่ 17 ต.ค. 69 เป็นต้นไป” ค่ะ เพราะเป็นช่วงครบประมาณ 14 วันหลังมีเพศสัมพันธ์ ซึ่งฮอร์โมนการตั้งครรภ์ (hCG) จะเริ่มสูงพอให้ชุดตรวจปัสสาวะตรวจพบได้แม่นยำมากขึ้นค่ะ โดยควรใช้ “ปัสสาวะแรกตอนเช้า” จะช่วยให้ผลชัดเจนขึ้นค่ะ
อีกวิธีที่แม่นยำมากคือ รอจนประจำเดือนขาดก่อนค่ะ หากปกติรอบเดือนมาสม่ำเสมอ แล้วประจำเดือนช้ากว่าเดิมเกินประมาณ 7 วัน ควรตรวจทันทีค่ะ เพราะยาคุมฉุกเฉินอาจทำให้ประจำเดือนคลาดเคลื่อนได้ทั้งมาเร็วหรือช้ากว่าปกติเล็กน้อยค่ะ ดังนั้นหากตรวจเร็วเกินไป เช่น ภายในไม่กี่วันหลังมีเพศสัมพันธ์ อาจได้ผลลบลวงได้ค่ะ
หากตรวจครั้งแรกแล้วผลเป็นลบ แต่ประจำเดือนยังไม่มา แนะนำตรวจซ้ำอีกครั้งห่างจากเดิมประมาณ 5–7 วันค่ะ หรือหากมีอาการผิดปกติ เช่น ปวดท้องมาก เลือดออกผิดปกติ เวียนหัว หน้ามืด ควรพบแพทย์เพื่อตรวจเพิ่มเติมค่ะ