ฝังยาคุมกำเนิดแบบ3ปี ตอนฝังแรกๆประจำเดือนมากะปริกกะปรอย ประมาณ2-3เดือน แล้วหลังจากนจากนั้นก็ไม่มาอีก2ปีเต็ม พอจะเข้าปีที่3 อยู่ๆประจำเดือนก็มาเยอะมีเลือดออกเป็นจำนวนมาก
อยากทราบว่าจะเป็นไรมั้ยคะ
อาการที่เล่ามา “ช่วงแรกมีเลือดกะปริบกะปรอย แล้วขาดประจำเดือนไปนาน ก่อนจะกลับมามากช่วงใกล้ครบ 3 ปี” สามารถพบได้กับยาฝังคุมกำเนิดค่ะ โดยเฉพาะเมื่อระดับฮอร์โมนจากแท่งยาค่อย ๆ ลดลงเมื่อใกล้ครบกำหนด อาจทำให้เยื่อบุโพรงมดลูกหลุดลอกและมีเลือดออกผิดปกติได้ ซึ่งในหลายกรณีไม่ใช่อันตรายร้ายแรงค่ะ แต่ “เลือดออกเยอะผิดปกติ” ก็มีสาเหตุอื่นที่ควรระวังเช่นกัน เช่น ฮอร์โมนแปรปรวน, มีติ่งเนื้อ/ซีสต์/เนื้องอกมดลูก, การตั้งครรภ์ผิดปกติ (แม้โอกาสต่ำ), การติดเชื้อ หรือภาวะโลหิตจางจากเสียเลือดค่ะ
สิ่งที่อยากให้สังเกตเพิ่มเติมคือ
- เลือดออกมากจนต้องเปลี่ยนผ้าอนามัยทุก 1–2 ชั่วโมงต่อเนื่องหลายชั่วโมง
- มีลิ่มเลือดก้อนใหญ่จำนวนมาก
- เวียนหัว หน้ามืด ใจสั่น เหนื่อยง่าย ซีด
- ปวดท้องน้อยมาก มีกลิ่นผิดปกติ หรือมีไข้
- เลือดออกต่อเนื่องเกิน 7–14 วัน
ถ้ามีข้อใดข้อหนึ่ง ควรไปพบสูตินรีแพทย์เพื่อตรวจเพิ่มเติมค่ะ และถ้าใกล้ครบ 3 ปีแล้ว ก็ควรวางแผนเปลี่ยนหรือถอดยาฝังตามกำหนด เพราะประสิทธิภาพคุมกำเนิดอาจเริ่มลดลงได้ค่ะ
ระหว่างนี้สามารถดูแลตัวเองเบื้องต้นได้โดยพักผ่อนให้เพียงพอ ดื่มน้ำมากขึ้น รับประทานอาหารที่มีธาตุเหล็ก เช่น ตับ ไข่แดง เนื้อแดง ผักใบเขียว และถ้าเลือดออกมากผิดปกติหรือมีเพศสัมพันธ์โดยไม่ได้ใช้ถุงยางร่วมด้วย อาจลองตรวจการตั้งครรภ์เพื่อความแน่ใจค่ะ หากสะดวก แนะนำให้เข้าตรวจภายในหรืออัลตราซาวด์เพื่อหาสาเหตุที่แน่ชัดค่ะ
ถ้าตั้งครรภ์ระหว่างนี้จะเป็นอาการแบบไหนแบบคะ
ถึงแม้การฝังยาคุมจะมีประสิทธิภาพสูงมาก แต่ก็ยังมีโอกาสตั้งครรภ์ได้เล็กน้อย โดยเฉพาะช่วงใกล้ครบกำหนด 3 ปีค่ะ อาการของการตั้งครรภ์ในคนที่ฝังยาคุมอาจสังเกตยาก เพราะฮอร์โมนจากยาฝังก็ทำให้ประจำเดือนผิดปกติได้อยู่แล้ว แต่สัญญาณที่พอพบได้ เช่น
- เลือดออกผิดปกติร่วมกับ “คัดหน้าอก” มากขึ้น
- คลื่นไส้ อาเจียน เหม็นกลิ่นง่าย
- อ่อนเพลีย ง่วงผิดปกติ
- ปัสสาวะบ่อย
- ปวดหน่วงท้องน้อย
- ประจำเดือนขาดต่อเนื่องหลังจากที่เคยมีเลือดออก
- อารมณ์แปรปรวน หรืออยากอาหารแปลก ๆ ค่ะ
แต่มีอีกจุดที่สำคัญมากคือ “ถ้าตั้งครรภ์ขณะฝังยาคุม” ต้องระวังภาวะท้องนอกมดลูกค่ะ เพราะแม้จะพบไม่บ่อย แต่มีโอกาสมากกว่าคนทั่วไปเล็กน้อย อาการเตือนคือ
- ปวดท้องน้อยข้างเดียวมากขึ้นเรื่อย ๆ
- เลือดออกกะปริบกะปรอยสีคล้ำ
- เวียนหัว หน้ามืด เป็นลม
- ปวดไหล่ร่วมด้วยในบางรายค่ะ
ถ้ามีอาการพวกนี้ควรรีบไปโรงพยาบาลทันทีค่ะ
ถ้ากังวล แนะนำให้ตรวจครรภ์ด้วยชุดตรวจปัสสาวะได้เลยค่ะ โดยควรตรวจหลังมีเพศสัมพันธ์เสี่ยงประมาณ 14 วันขึ้นไป หรือถ้าตรวจแล้วขึ้นจาง ๆ ก็ถือว่ามีโอกาสตั้งครรภ์ได้ค่ะ และถ้าเลือดออกมากผิดปกติร่วมกับปวดท้อง ควรพบสูตินรีแพทย์เพื่อตรวจอัลตราซาวด์เพิ่มเติมค่ะ