คำแนะนำการดูแลช่องคลอดหลังผ่าตัดมดลูกและการรักษามะเร็งปากมดลูก

สวัสดีค่ะคุณหมอ ดิฉันอายุ 57ปี ไม่มีเพศสัมพันธ์มานานแล้วค่ะ ประวัติคือ ปี2544 เคยรักษามะเร็งปากมดลูกระยะ1b ด้วยการฉายแสง เคมีบำบัดและตัดมดลูกพร้อมรังไข่ ออกไปทั้งหมด หลังจากนั้นทานฮอร์โมน Livial มาตลอด จนกระทั่งเดือน มีค 2561 ดิฉันไปตรวจpap ตามปกติทุกปี คุณหมอนรีเวช แนะนำให้หยุดทานฮอร์โมน ให้ใช้Gynoflor สอด อาทิตย์ละ1ครั้ง แทน และคุณหมอแนะนำให้ใช้นิ้วขยายช่องคลอด เพราะตีบ ปัญหาของดิฉันคือ เมื่อดิฉันสอดนิ้วชี้และนิ้วกลางเข้าไปเพื่อขยายช่องคลอด ช่วงแรกของผนังช่องคลอดก็ปกติดี แต่เมื่อสอดเข้าไปได้ประมาณ3cm ก็รู้สึกเหมือนผนังมีวงแข็งๆตีบเข้าหากัน แต่ดิฉันก็พยายามกดนวดเพื่อให้อ่อนนุ่มก็จะพอสอดนิ้วชี้เข้าไปได้ลึกอีกเล็กน้อยประมาณ0.5- 1 cm แต่ทุกครั้งที่ขยายและกดนวดผนังช่องคลอด ก็จะมีเลือดติดนิ้วออกมาทุกครั้ง แต่ปริมาณไม่มาก หลังจากนั้นก็จะสอดยาGynoflor ให้ลึกที่สุด แต่ก็เข้าไปได้ แค่3-4cmเท่านั้น

ดิฉันอยากรบกวนถามคุณหมอว่า

  1. ดิฉันจะต้องสอดยาเข้าไปได้ลึกประมาณกี่cm (ช่องคลอดของดิฉันหลังจากผ่าตัดมดลูกทิ้งไป ปกติจะเหลือลึกประมาณกี่cmคะ)
  2. ต้องขยายช่องคลอดสัปดาห์ละกี่ครั้ง
  3. การมีเลือดออกทุกครั้ง จะอันตรายมั้ยคะ (จะมีเลือดออกติดผ้าอนามัยไม่มากค่ะ และใส่ผ้าคืนเดียว เช้าก็ไม่มีเลือดหรือของเหลวไหลออกมาแล้วค่ะ)
  4. มียาตัวอื่นที่ดีกว่านี้มั้ยคะ ดิฉันกลัวว่า ถ้าไปทำให้ช่องคลอดเลือดออกบ่อยๆ มะเร็งจะกลับมาอีกค่ะ ดิฉันกลัวมากเลยค่ะ 5. ถ้าดิฉันไม่ขยายช่องคลอดปล่อยให้ตีบตันไปเลย และไม่ต้องสอดยาใดๆ จะดีกว่าหรือไม่คะ

ดิฉันขอคำแนะนำด้วยนะคะ ดิฉันจะได้ปฏิบัติตัวได้ถูกต้อง ขอบพระคุณคุณหมอมากๆค่ะ

สวัสดีค่ะ คุณคนไข้ ขอบคุณที่ให้ข้อมูลมาอย่างละเอียด ดิฉันจะตอบคำถามทีละข้อตามที่คุณถามมานะคะ

  1. สำหรับการใช้ยา Gynoflor โดยทั่วไปในการสอดนั้น ควรจะสอดให้ลึกเพื่อให้ยาเข้าถึงบริเวณที่ต้องการรักษา การสอดยาเข้าไปประมาณ 3-4 ซม. ถือว่าดีพอสมควรค่ะ หลังจากผ่าตัดมดลูกและรังไข่ ช่องคลอดจะมีความลึกเหลือประมาณ 5-7 ซม. ดังนั้นการสอดเข้าไป 3-4 ซม. น่าจะพอเหมาะสมแล้วค่ะ

  2. เรื่องการขยายช่องคลอดนั้น การขยายช่องคลอดด้วยนิ้วหรือตัวขยายช่องคลอด (dilator) สัปดาห์ละ 1-2 ครั้ง ถือว่าเพียงพอค่ะ ทำแบบนี้อย่างต่อเนื่องจะช่วยให้เนื้อเยื่อผนังช่องคลอดไม่ตีบจนมีปัญหาในการใช้ชีวิตประจำวัน

  3. การมีเลือดออกขณะที่ขยายช่องคลอดนั้น อาจเกิดจากผนังช่องคลอดที่อ่อนแอหรือแผลที่เกิดขึ้นจากการขยายช่องคลอด ซึ่งการมีเลือดออกเล็กน้อยเช่นนี้ไม่ถือว่าอันตรายค่ะ แต่หากมีเลือดออกมากหรือมีอาการปวดช่องคลอด ควรพบแพทย์ทันที

  4. หากกังวลเกี่ยวกับยาที่ใช้ ควรปรึกษาแพทย์สูตินรีแพทย์เพื่อหาตัวยาหรือวิธีการที่เหมาะสมกับภาวะของคุณคนไข้ดีกว่าค่ะ อาจมีตัวเลือกอื่นที่เหมาะสมกับคุณ

  5. หากไม่ขยายช่องคลอดและปล่อยให้มันตีบก็จะทำให้เกิดปัญหาในอนาคตเช่น การใส่ผ้าอนามัยหรือไม่มีสามารถตรวจภายในได้สะดวกค่ะ ดังนั้นทางที่ดีที่สุดคือการขยายช่องคลอดอย่างต่อเนื่องตามคำแนะนำของแพทย์

ขอให้สุขภาพแข็งแรงและไม่ต้องกังวลมากเกินไปนะคะ การดูแลรักษาตามคำแนะนำของแพทย์จะช่วยให้สุขภาพดีและปลอดภัยมากขึ้นค่ะ